Volkswagen tarixi restrukturizasiya planını təsdiqləyib: 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarı gözlənilir

Volkswagen-in Müşahidə Şurası sentyabrın 3-də, cümə axşamı, tarixi restrukturizasiya planını yekdilliklə təsdiqləyib. Plan çərçivəsində yaxın beş il ərzində qrup üzrə ixtisar ediləcək iş yerlərinin ümumi sayının rekord həddə – 100 minə çatması nəzərdə tutulur. Bu qərar ən azı müvəqqəti olaraq şirkət rəhbərliyi ilə işçilər arasında ciddi qarşıdurmanın qarşısını almağa imkan verib.

“2030 Gələcək Planı” adlandırılan proqram çərçivəsində onilliyin sonunadək dünya üzrə təxminən 50 min əlavə iş yerinin ixtisar edilməsi nəzərdə tutulur. Bu, 2024-cü ildən etibarən Almaniyada, əsasən Volkswagen markasında artıq qərara alınmış 50 min ixtisara əlavədir.

Beləliklə, elan edilmiş və planlaşdırılan ixtisarların ümumi sayı 100 min iş yerinə çata bilər. Bu, Volkswagen-in daxil olduğu 10 markalı qrupun dünya üzrə işçi qüvvəsinin təxminən 15 faizinə bərabərdir. Qrupa əsas Volkswagen markası ilə yanaşı Audi, Porsche, Seat və Skoda da daxildir.

Bu, həm Volkswagen, həm də bütövlükdə Almaniyanın avtomobil sənayesi üçün misli görünməmiş miqyasda restrukturizasiya hesab olunur.

Bu açıqlama ölkənin şərqində yerləşən Saksoniya-Anhalt federal torpağında böyük maraq doğuran regional seçkilərə üç gün qalmış verilib. Seçkilərdə ifrat sağçı qüvvələrin mütləq çoxluq əldə edərək federal torpaqda hökumət formalaşdırması ehtimalı var. Bu, müharibədən sonrakı Almaniya tarixində ilk belə hal ola bilər. Belə ssenari artıq rekord səviyyədə aşağı reytinqə malik mühafizəkar kansler Fridrix Merts üçün ciddi siyasi zərbə olacaq.

İş yerlərinin ixtisarını əsaslandıran Volkswagen bildirib ki, “qlobal rəqabət təzyiqinin artması, tələbat strukturunun dəyişməsi və avtomobil sənayesində texnoloji transformasiya fonunda işçi qüvvəsinin imkanlarının iqtisadi reallıqlara uyğunlaşdırılması zəruridir”.

Qərar şirkətin Müşahidə Şurasının Rəyasət Komitəsinin iclasından sonra açıqlanıb. Bu iclasdan sonra Wolfsburqda yerləşən qrupun nəzarət orqanının cümə günü keçirilməsi planlaşdırılan plenar iclası nəzərdə tutulurdu.

İşçilərin və səhmdarların bərabər səs hüququna malik olduğu Müşahidə Şurasında Avropada 500 min avtomobil istehsalı həcmində artıq istehsal gücünün mövcud olduğu qeyd edilib.

Bundan əlavə, Almaniyanın Emden, Tsvikkau, Hannover və Nekkarzulm şəhərlərində yerləşən və təhlükə altında olan dörd zavodda hazırda “rəqabətədavamlı istehsal yükünün gələcəkdə təmin edilə bilməyəcəyi” müəyyənləşdirilib.

Bununla belə, Volkswagen bu müəssisələrin bağlanması kimi siyasi baxımdan son dərəcə həssas addıma getməyib. Şirkət bildirib ki, “alternativ istifadə imkanları nəzərdən keçirilir” və 2027-ci ilin ortalarına qədər Avropadakı zavodları üçün yeni sənaye təşkilatlanması modeli hazırlamaq niyyətindədir.

Bu ehtiyatlı yanaşma şirkətin rəhbərliyinə işçilərin nümayəndələrinin dəstəyini qazanmağa və təxminən iki il davam edən gərgin müzakirələrdən sonra açıq sosial böhranın qarşısını almağa imkan verib.

“Bu böhran vəziyyətində yaxşı həllər əldə etmək üçün əzmlə mübarizə apardıq”, – Volkswagen Müşahidə Şurasının sədr müavini və IG Metall həmkarlar ittifaqının rəhbəri Kristiane Benner bildirib.

Qrupun İşçi Şurasının sədri Daniela Kavallo isə Volkswagen-in gələcəyinə hazırlıq məqsədi daşıyan layihəni alqışlayıb və tədbirlərin “işçilərin zərərinə birtərəfli qaydada həyata keçirilməyəcəyini” vurğulayıb.

Plan yalnız işçi sayının azaldılmasını deyil, həm də avtomobil istehsalçısının fəaliyyətinin dərindən yenidən qurulmasını nəzərdə tutur. Volkswagen, xüsusilə, 2035-ci ilədək model çeşidini yarıya qədər azaltmağı planlaşdırır.

Şirkət həmçinin 2030-cu ilədək əməliyyat mənfəət marjasını 2025-ci ildəki cəmi 3 faizdən 9 faizə çatdırmağı hədəfləyir. 2027–2031-ci illərdə zavodlara, tədqiqat və inkişafa 135 milyard avro investisiya qoyulması nəzərdə tutulur.

Beynəlxalq bazarlarda Şimali Amerikadakı fəaliyyət əsas diqqətin daha yüksək gəlirlilik gətirən seqmentlərə yönəldilməsi ilə yenidən təşkil olunacaq. Çində isə qrup artım tempinin zəiflədiyi bazarın xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq strategiyasını dəyişəcək və “Qlobal Cənub” ölkələrinə ixracı artıracaq.

Şirkət həmçinin “idarəetmə sistemini sadələşdirməyi” planlaşdırır. Volkswagen uzun illərdir siyasi dairələrin və işçilərin birgə təsiri altında fəaliyyət göstərir. Aşağı Saksoniya federal torpağı şirkətin səhmlərinin 20 faizinə sahibdir və strateji qərarlar üzrə bloklayıcı azlıq hüququna malikdir. İşçilərin nümayəndələri isə birgə idarəetmə sistemi vasitəsilə Müşahidə Şurasında, xüsusilə sənaye müəssisələri ilə bağlı məsələlərdə mühüm təsir imkanlarına sahibdirlər.

Tez-tez həddindən artıq mürəkkəbliyinə görə tənqid olunan və bəzi müşahidəçilər tərəfindən “dövlət şirkəti” modelinə bənzədilən bu sistem uzun müddət avtomobil istehsalçısının sürətli restrukturizasiya həyata keçirmək imkanlarını məhdudlaşdırıb.

Avtomobil sənayesi üzrə ekspert Ferdinand Dudenhöfferin fikrincə, Volkswagen hazırkı mərhələdə əsasən “son 24 ayda aparılan ağrılı və ictimai müzakirələrdən daha yaxşı kompromis” əldə edib.

O, yaranmış vəziyyəti uzunmüddətli sülhdən daha çox “atəşkəs”lə müqayisə edib.