Bakı. Trend:
Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) 2025-ci ildə ötən il dövlət büdcəsinə 14 milyard 481 milyon manat vəsait köçürüb.
Trend-in Fondun maliyyə hesabatına istinadən apardığı hesablamalara görə, 2025-ci ildə ARDNF-in əməliyyat fəaliyyətindən əldə etdiyi xalis pul vəsaitləri 1 milyard 089,145 milyon manat təşkil edib. 2024-cü ildə bu göstərici 3 milyard 117,356 milyon manat olub. Beləliklə, əməliyyat fəaliyyətindən daxil olan xalis pul vəsaitləri illik müqayisədə azalıb.
Hesabat dövründə Fondun maliyyə nəticələrində əks olunan mənfəət göstəricisi ilə faktiki pul axınları arasında fərq yaranıb. Bu, investisiya aktivlərinin yenidən qiymətləndirilməsi, faiz və dividend gəlirləri, eləcə də aktivlərin alqı-satqısı kimi əməliyyatların pul vəsaitlərinin hərəkətinə fərqli təsir göstərməsi ilə bağlıdır.
İnvestisiya fəaliyyəti üzrə isə Fondun xalis pul vəsaitlərinin hərəkəti mənfi olub. Belə ki, 2025-ci ildə bu istiqamət üzrə xalis pul vəsaiti axını 4 milyard 320,161 milyon manat təşkil edib. 2024-cü ildə isə bu göstərici 414,808 milyon manat olub. Bu, hesabat ilində investisiya əməliyyatları üzrə xalis pul çıxışının əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərir.
İnvestisiya portfelindəki dəyişikliklərə nəzər saldıqda, 2025-ci ildə istiqrazlar üzrə 9 milyard 959,964 milyon manatlıq azalma, səhm investisiyaları üzrə isə 1 milyard 237,271 milyon manatlıq artım qeydə alınıb. Törəmə maliyyə alətləri üzrə dəyişiklik 16,512 milyon manat, daşınmaz əmlak fondları üzrə artım 374,044 milyon manat, infrastruktur fondları üzrə artım 356,134 milyon manat təşkil edib.
Bununla yanaşı, özəl səhm fondları üzrə 371,971 milyon manatlıq artım qeydə alınıb. Qızıl külçələrin satın alınması üzrə pul vəsaitlərinin hərəkəti isə 9 milyard 844,809 milyon manat təşkil edib. Müddətli depozitlər üzrə azalma 15,258 milyon manat, investisiya mülkiyyəti üzrə artım 4,130 milyon manat olub.
Fondun əməliyyat fəaliyyəti üzrə istifadə edilən vəsaitlər və investisiya portfelindəki dəyişikliklər pul vəsaitlərinin ümumi hərəkətinə təsir göstərib. Hesabatda əks olunan məlumatlar ARDNF-in investisiya portfelinin idarə olunması çərçivəsində müxtəlif aktivlər üzrə əhəmiyyətli maliyyə əməliyyatlarının aparıldığını göstərir.
Dövlət büdcəsinə köçürmələr 14,4 milyard manat olub
2025-ci ildə ARDNF-in maliyyələşdirmə fəaliyyəti üzrə pul vəsaitlərinin hərəkətində əsas istiqamətlərdən biri dövlət büdcəsinə transfertlər olub. Hesabat dövründə Fond dövlət büdcəsinə 14 milyard 481 milyon manat vəsait köçürüb. 2024-cü ildə bu məbləğ 12 milyard 781 milyon manat təşkil edib.
Beləliklə, dövlət büdcəsinə transfertlərin həcmi bir il ərzində 1,7 milyard manat artıb. Bu, əvvəlki ilin göstəricisi ilə müqayisədə təxminən 13,3 faiz çoxdur.
Hesabata əsasən, 2025-ci ildə Fondun sərəncamında olan pul vəsaitləri 10 milyard 266,374 milyon manat təşkil edib. 2024-cü ildə bu göstərici 12 milyard 243,728 milyon manat olub.
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat və Maliyyə Nazirliyinə köçürülmüş vəsaitlər 105,535 milyon manat təşkil edib. Əvvəlki ildə bu məbləğ 81,279 milyon manat olub.
İlin sonunda pul vəsaitləri azalıb
2025-ci ilin yekununda ARDNF-in pul vəsaitləri və onların ekvivalentlərində 3 milyard 225,294 milyon manat azalma qeydə alınıb. 2024-cü ildə də bu göstərici mənfi olub və 2 milyard 468,456 milyon manat təşkil edib.
Məzənnə dəyişikliklərinin pul vəsaitlərinə və onların ekvivalentlərinə təsiri 2025-ci ildə 5,722 milyon manat, 2024-cü ildə isə mənfi 34,092 milyon manat olub.
Hesabata görə, 2025-ci ilin əvvəlinə Fondun pul vəsaitləri və onların ekvivalentləri 5 milyard 593,626 milyon manat təşkil edib. İlin sonuna bu göstərici 2 milyard 368,331 milyon manata enib.
Beləliklə, ARDNF-in 2025-ci il üzrə pul vəsaitlərinin hərəkəti dövlət büdcəsinə transfertlərin artması, investisiya əməliyyatları üzrə pul çıxışının yüksəlməsi və ilin sonunda pul vəsaitlərinin azalması ilə xarakterizə olunub. Fondun maliyyə nəticələrində yüksək xalis mənfəət qeydə alınsa da, bu göstərici pul vəsaitlərinin hərəkəti ilə eyni məna daşımır. Belə ki, investisiya aktivlərinin yenidən qiymətləndirilməsi nəticəsində yaranan gəlirlər xalis mənfəətə təsir göstərsə də, həmin gəlirlər eyni dövrdə mütləq şəkildə pul daxilolması yaratmır.