Bakı. Trend:

Dünyanın müxtəlif yerlərində milyonlarla gənc qeyri-kafi mənzil şəraitində yaşayır, qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrində məskunlaşır və ya yaşadıqları məhəllələrdə iqlim dəyişikliyinin getdikcə artan təsiri ilə üzləşirlər. Bu, dəyişməlidir.

Trend xəbər verir ki, bunu BMT Baş katibinin gənclərlə iş üzrə köməkçisi Felipe Paullier Bakıda BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində “Uşaq və Gənclərin Dəyirmi Masası” adlı tədbirdə deyib.

F.Pauller bildirib ki, hər bir gənc təhlükəsizlik, ləyaqət və ümid hissi yaradan bir evə layiqdir:

“Hər bir şəhər, hər bir icma və hər bir məhəllə bunu mümkün etmək məsuliyyəti daşıyır. Bu isə əlçatan mənzil layihələrinə investisiya yatırılması, əsas xidmətlərə çıxışın təmin olunması və bütün uşaqların və gənclərin inkişaf edə biləcəyi təhlükəsiz, inklüziv ictimai məkanların yaradılması deməkdir”.

Onun fikrincə, lakin təkcə evlərin olması kifayət deyil:

“Gənclər üçün yaşanıla bilən şəhər sağlam, inklüziv və imkanlarla dolu olan şəhərdir. Bu, adekvat və əlçatan mənzillərə, təmiz havaya və yaşıl məkanlara malik olan, hərəkətlilik və əsas şəhər xidmətlərinin təhlükəsiz və əlçatan olduğu, gəncləri keyfiyyətli təhsil, layiqli iş imkanları və rəqəmsal imkanlarla birləşdirən şəhərdir”.

BMT rəsmisi vurğulayıb ki, dünyanın hər yerində gənclər artıq liderlik edirlər:

“Onlar innovativ yanaşmalar tətbiq edir, təşkilatlanır və icmalarını cəsarətli və yaradıcı şəkildə yenidən qururlar. Gənclərin ehtiyac duyduğu əsas məsələ isə real gücdür — institutlara və sistemlərə əsaslanan qərarların formalaşdırılmasında real iştirak imkanıdır.

Bu səbəbdən bu gün mən siyasətçilərə, şəhər rəhbərlərinə və institutlara müraciət edirəm: zəhmət olmasa, gəncləri dinləyin, onların həll yollarına investisiya yatırın və şəhərsalma, idarəetmə proseslərində onların mənalı iştirakını yalnız benefisiar kimi deyil, tərəfdaş kimi institusionallaşdırın. Çünki biz gənclərlə birlikdə şəhərləri formalaşdıranda, sadəcə infrastruktur qurmuruq. Biz etimad yaradırıq, dayanıqlılıq qururuq və ortaq gələcəyimizi inşa edirik”.

Qeyd edək ki, bu gün Bakıda BMT-nin Məskunlaşma Proqramı (UN-Habitat) və Azərbaycan hökumətinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) beşinci günü keçirilir.

Forumun bugünkü proqramı mənzil siyasəti, şəhərlərin böhranlardan sonrakı bərpası, maliyyələşdirmə mexanizmləri, urbanizasiya, gənclərin şəhər inkişafında iştirakı, dayanıqlı turizm və vətəndaş cəmiyyətinin rolu kimi mövzulara həsr olunub.

Beşinci gün çərçivəsində “Böhranların bərpası və yenidənqurulmasının mərkəzində mənzil”, “Mənzil maliyyələşdirilməsi üçün yeni razılaşma”, “Akademiya”, “Uşaqlar və gənclər”, “Kiçik ada inkişaf etməkdə olan dövlətlərdə inklüziv şəhər dayanıqlılığı, mavi iqtisadiyyat və dayanıqlı turizm”, “Afrika Əlçatan Mənzil Kompaktı – İnvestorlar üçün xüsusi sessiya”, “Peşəkarlar”, “Vətəndaş cəmiyyəti” və yekun sessiya üzrə dialoqlar, dəyirmi masalar və xüsusi sessiyalar keçiriləcək.

Sessiyalarda mənzilə çıxış imkanlarının genişləndirilməsi, şəhərlərin böhran və münaqişələrdən sonra bərpası, dayanıqlı maliyyə alətlərinin tətbiqi, gənclərin qərarqəbuletmə proseslərinə cəlb olunması, həmçinin iqlim dəyişikliyi şəraitində şəhərlərin dayanıqlığının artırılması məsələləri müzakirə ediləcək.

WUF13-ün dördüncü günü urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri, inklüziv şəhər inkişafı, mənzil siyasəti və dayanıqlı idarəetmə mövzularına həsr olunmuş geniş tədbirlər proqramı ilə yadda qalıb. Həmin gün “Qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin və gecəqonduların transformasiyası”, “İqlim və mənzil əlaqəsi”, “Şəhərlərdən səslər: SPECA Şəhərlər Forumu”, “Azərbaycanın mənzil təcrübəsi”, “Şəhərlər oyun meydanı kimi”, “Mədəni irsin yenidən düşünülməsi və inklüziv şəhər regenerasiyası”, “Təmiz hava”, “Əlilliyi olan şəxslər”, “Parlamentarilər”, “Tullantıların idarə olunmasının dairəvi iqtisadiyyata uyğun inkişafı” və “Şəhər iqlim irsinin inkişafı” mövzularında sessiyalar təşkil olunub.

Dördüncü gün çərçivəsində keçirilən BMT-nin Mərkəzi Asiya Ölkələrinin İqtisadiyyatları üçün Xüsusi Proqramı (SPECA) Şəhərlər Forumunda mühüm hadisələrdən biri də Almatı şəhərinin “SPECA İqlimə Dayanıqlı Ağıllı Şəhərlər Forumunun yaradılması ilə bağlı Niyyət Bəyannaməsi”nə rəsmi şəkildə qoşulmasının elan edilməsi olub. Bu addım SPECA regionunda iqlimə davamlı və innovativ şəhər inkişafı sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli hadisə kimi qiymətləndirilib.

Forumun üçüncü günü qlobal mənzil böhranı, təhlükəsiz və inklüziv şəhərlərin formalaşdırılması, iqlim dayanıqlılığı, süni intellekt və şəhər idarəçiliyi, “yaşıl” urbanizasiya, sosial bərabərlik və dayanıqlı nəqliyyat mövzularında müzakirələrlə yadda qalıb. Həmin gün Azərbaycanın Şuşa şəhəri ilə Türkiyənin Trabzon şəhəri arasında qardaşlaşma haqqında memorandum imzalanıb. Sənədi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Şuşa rayonunda xüsusi nümayəndəsi Aydın Kərimov və Trabzon Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Ahmet Metin Genç imzalayıblar.

Forumun ilk iki günündə isə Yeni Şəhər Gündəliyinə həsr olunmuş nazirlər toplantısı, Liderlər Sammiti, qadınlar və vətəndaş cəmiyyəti assambleyaları, biznes sessiyaları, şəhər rifahı və qlobal mənzil böhranı ilə bağlı yüksək səviyyəli müzakirələr keçirilib. Eyni zamanda, WUF13 çərçivəsində Mexiko şəhərinin pavilyonunun açılışı baş tutub və bu platforma Latın Amerikası regionu ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi və növbəti forumlara hazırlıq baxımından mühüm addım kimi dəyərləndirilib.

182 ölkədən 40 mindən artıq iştirakçının qeydiyyatdan keçdiyi WUF13 mayın 22-dək davam edəcək. “Hamı üçün mənzil: təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məntəqələri” mövzusuna həsr olunmuş forum hökumətləri, beynəlxalq təşkilatları, ekspertləri və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini bir araya gətirərək dayanıqlı şəhər inkişafı sahəsində qlobal əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xidmət edir.