Bakı. Trend

Azərbaycan 2032-ci ilədək bərpa olunan enerji mənbələrinin qoyuluş gücünü 8 QVt-a çatdırmağı planlaşdırır və “yaşıl” elektrik enerjisinin ixracını enerji sektorunun inkişafında əsas istiqamətlərdən biri kimi nəzərdən keçirir.

Trend-in tədbirdən olan müxbirinin məlumatına görə, bunu SOCAR Green-in baş direktoru Elmir Musayev Bakıda İslam İnkişaf Bankı (IsDB) Qrupunun illik toplantıları çərçivəsində keçirilən panel sessiyada bildirib.

E.Musayevin sözlərinə görə, SOCAR Green-in mövcud layihələri bərpa olunan enerji güclərinin genişmiqyaslı artırılmasının yalnız ilk mərhələsidir.

“Bu gün SOCAR Green-in artıq formalaşmış layihə portfeli var. Bunlar yalnız bizim şirkətin layihələridir, halbuki Azərbaycanda xarici investorların iştirakı ilə digər təşəbbüslər də həyata keçirilir. Biz onları ölkənin ‘yaşıl’ və təmiz energetikaya keçidinin ilk mərhələsi kimi nəzərdən keçiririk”, — deyə o bildirib.

SOCAR Green-in baş direktoru qeyd edib ki, sahənin daha da inkişafı üçün milli enerji sisteminin modernləşdirilməsi tələb olunacaq.

“Bərpa olunan mənbələrdən daha böyük həcmdə enerjini inteqrasiya etmək üçün milli enerji şəbəkəsini modernləşdirmək və optimallaşdırmaq lazımdır. Məhz burada transsərhəd layihələr xüsusi əhəmiyyət qazanır”, — deyə o vurğulayıb.

E.Musayev xatırladıb ki, ölkə rəhbərliyi bərpa olunan energetika sahəsində iddialı hədəflər müəyyən edib.

“2032-ci ilə qədər Azərbaycan bərpa olunan enerji obyektlərinin gücünü 8 QVt-a çatdırmağı hədəfləyir. Artıq hazırda təxminən 2 QVt gücündə layihələr icra mərhələsindədir. Gözləyirik ki, bərpa olunan mənbələrin qoyuluş gücündə payı 2028-ci ilə qədər 34 faizə, 2030-cu ilə qədər isə təxminən 38 faizə çatacaq”, — deyə o qeyd edib.

SOCAR Green-in baş direktorunun sözlərinə görə, 2035-ci ilə qədər bu göstəricinin 43 faizə çatdırılması planlaşdırılır.

“Bu, dövlətin bərpa olunan energetikanın inkişafı üçün atdığı addımların miqyasını nümayiş etdirir. Bu həcmlər Azərbaycanın daxili elektrik enerjisi tələbatını əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir”, — deyə o bildirib.

E.Musayev qeyd edib ki, bu baxımdan ölkə ekoloji cəhətdən təmiz elektrik enerjisinin ixracına fokuslanır.

“Növbəti mərhələ ‘yaşıl’ enerjinin ixracıdır. Daxili tələbatın artımı o qədər yüksək olmayacaq, buna görə də biz xarici bazarlara yönəlməliyik”, — deyə o bildirib.

O vurğulayıb ki, Azərbaycanın iri beynəlxalq enerji layihələrinin həyata keçirilməsi üzrə artıq uğurlu təcrübəsi var.

“Əvvəlcə Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri oldu və bu layihə Azərbaycanın Avropa və dünya bazarlarına çıxışını təmin etdi. Daha sonra Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi həyata keçirildi. Bu layihələr göstərdi ki, çoxsaylı siyasi, texniki, tikinti və ekoloji risklərə baxmayaraq, uzunmüddətli baxış uğur qazanmağa imkan verir”, — deyə E.Musayev qeyd edib.

O, inkişafın əsas istiqamətlərindən biri kimi beynəlxalq “yaşıl” enerji dəhlizlərinin yaradılmasını göstərib.

“Flaqman layihə Qara dənizin dibi ilə çəkiləcək sualtı enerji kabelidir. Bu kabel Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstanı birləşdirəcək. Onun uzunluğu təxminən 1100 kilometr olacaq”, — deyə E.Musayev bildirib.

Bundan əlavə, onun sözlərinə görə, Mərkəzi Asiya ölkələrini Azərbaycanla, daha sonra isə Avropa ilə birləşdirəcək marşrut üzərində iş aparılır.

“Söhbət Qazaxıstan və Özbəkistanın Azərbaycan və Qara dənizin dibi ilə çəkiləcək sualtı kabel vasitəsilə ‘yaşıl’ elektrik enerjisi ixracı sisteminə qoşulmasından gedir. Bu, Mərkəzi Asiyanın bərpa olunan energetika sahəsində böyük potensialından istifadə etməyə imkan verəcək”, — deyə E.Musayev bildirib.

O, daha bir ixrac istiqaməti üzərində iş aparıldığını da qeyd edib.

“Üçüncü ‘yaşıl’ dəhliz mövcud ixrac marşrutlarından istifadə etməklə Naxçıvan üzərindən Türkiyəyə, daha sonra isə Bolqarıstana tədarükləri nəzərdə tutur”, — deyə SOCAR Green-in baş direktoru bildirib.

E.Musayevin sözlərinə görə, bu cür layihələrin həyata keçirilməsi vahid tənzimləmə qaydaları olmadan mümkün deyil.

“Sabit və proqnozlaşdırıla bilən normativ şərtlər lazımdır. İnvestorlar tariflərin necə olacağını, icazələrin nə dərəcədə vaxtında veriləcəyini və ölkələr arasında qaydaların nə qədər razılaşdırıldığını bilməlidirlər. Pərakəndə tənzimləmə layihələrin dəyərini və icra müddətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır”, — deyə o vurğulayıb.

O, həmçinin institusional potensialın gücləndirilməsinin və enerji şəbəkələrinin modernləşdirilməsinin zəruriliyini qeyd edib.

“Ölkələri sadəcə elektrik ötürücü xətlərlə birləşdirmək kifayət deyil. Əlavə elektrik enerjisi həcmlərini qəbul və bölüşdürə bilən müasir milli enerji sistemlərinə malik olmaq lazımdır”, — deyə E.Musayev bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu cür təşəbbüslərin həyata keçirilməsində həlledici rol özəl sektora məxsusdur.

“Dövlətlər və beynəlxalq maliyyə institutları mühüm rol oynayacaq, lakin belə layihələrin əsas hərəkətverici qüvvəsi məhz özəl sektor olacaq. O, daha səmərəli, daha çevikdir və bu cür təşəbbüslərin həyata keçirilməsində daha çox maraqlıdır”, — deyə SOCAR Green-in baş direktoru bildirib.

Çıxışını yekunlaşdıran E.Musayev vurğulayıb ki, transsərhəd layihələrin həyata keçirilməsi üçün əsas şərt uzunmüddətli maliyyələşməyə çıxışdır.

“Söhbət milyardlarla dollar dəyərində layihələrdən gedirsə, əlçatan və uzunmüddətli maliyyələşmə olmadan nəticə əldə etmək mümkün deyil”, — deyə o bildirib.