Bakı. Trend
Təkaful məhsulları, yəni islam sığortası, Azərbaycanda sığorta xidmətlərinin daha geniş yayılması üçün katalizatora çevrilə bilər.
Bu barədə İslam İnkişaf Bankı Qrupunun yeni hesabatında bildirilir.
“Azərbaycanın sığorta bazarı hələ kiçik olaraq qalır, lakin artım nümayiş etdirir. 2024-cü ildə ümumi sığorta haqları 1,353 milyard manata, yəni təxminən 796 milyon ABŞ dollarına çatıb və illik müqayisədə 10,7 faiz artıb. Sığortanın nüfuzetmə səviyyəsi ÜDM-in 1,1 faizini təşkil edir. Bir il əvvəl bu göstərici 0,99 faiz idi. Bununla belə, bu göstərici İƏİT üzrə orta göstəricidən — 6,2 faizdən xeyli aşağıdır. Bazarda Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən tənzimlənən təxminən 16 sığorta şirkəti fəaliyyət göstərir. Sığortanın nüfuzetmə səviyyəsinin aşağı olması eyni zamanda həm struktur çağırış, həm də imkan yaradır. Təkaful məhsullarının tətbiqi sığorta xidmətlərinin daha geniş yayılması üçün katalizator ola bilər. Bu, xüsusilə ənənəvi sığortanın islam prinsiplərinə uyğun gəlməməsi səbəbindən ondan yayınan əhali qrupları üçün aktualdır”, — deyə Bakıda İslam İnkişaf Bankı Qrupunun illik toplantıları çərçivəsində təqdim olunan İslam İnkişaf Bankı İnstitutu (IsDBI) və Beynəlxalq İslam Ticarət Maliyyələşdirmə Korporasiyasının (ITFC) hesabatında qeyd olunur.
Təkaful ənənəvi sığorta ilə müqayisədə prinsipial olaraq fərqli əsaslar üzərində fəaliyyət göstərir. Klassik sığorta riskin sığortalıdan sığortaçıya ötürülməsini nəzərdə tutursa, təkaful iştirakçılar arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq — taavun vasitəsilə riskin bölüşdürülməsinə əsaslanır. Hər bir iştirakçı sığorta hadisəsi baş verdikdə qarşılıqlı yardım göstərilməsi üçün ümumi fonda öz ödənişinin bir hissəsini — tabarru — köçürür. Bu yanaşma faiz, həddindən artıq qeyri-müəyyənlik və qumar kimi elementlərdən yayınmağa imkan verir. Şəriət alimləri bu elementləri ənənəvi sığorta müqavilələrində yolverilməz hesab edirlər.
Qlobal təkaful bazarı əhəmiyyətli dərəcədə böyüyüb və 2024-cü ildə sığorta haqlarının həcminə görə 33–40 milyard ABŞ dolları səviyyəsində qiymətləndirilib. Bazar aktivlər üzrə 16,9 faiz, sığorta haqları üzrə isə 15,4 faiz artım nümayiş etdirib. Buna baxmayaraq, təkaful dünya islam maliyyəsi aktivlərinin yalnız təxminən 1,4 faizini təşkil edir ki, bu da gələcək genişlənmə üçün böyük potensialın olduğunu göstərir.
Dominant region olaraq GCC qalır. Qlobal təkaful haqlarının təxminən 85 faizi bu regionun payına düşür. Ən böyük bazarlar isə Səudiyyə Ərəbistanı, Malayziya, BƏƏ, İndoneziya və İrandır.